Научниците откриваат зошто оралното здравје е клучно за длабока старост. Дали знаете дека состојбата на вашите заби може директно да влијае врз должината и квалитетот на вашиот живот? Најнова научна студија од Јапонија покажува дека одржувањето на добро орално здравје во подоцнежните години значително го намалува ризикот од прерана смрт. Истражувањето, спроведено од Универзитетот во Осака, укажува дека не е важен само бројот на заби што ни ...

По децении обиди да се пронајде соодветна замена за класичниот шеќер, научниците можеби се поблиску од кога било до решение што е и вкусно и здраво. Станува збор за редок природен шеќер кој има речиси идентичен вкус како обичниот шеќер, но со значително помалку калории и без негативно влијание врз нивото на инсулин. Овој малку познат засладувач, кој досега главно се користеше во лабораториски услови, сè повеќе се приближува кон поширока ...

Планетата продолжува опасно да се загрева. Според најновите податоци, 2025 година е третата најтопла година досега регистрирана, а експертите предупредуваат дека трендот нема да запре ниту во 2026 година. Анализите на Коперникус и Беркли Ерт покажуваат дека последните 11 години се најтоплите во историјата, со 2024 година на првото место и 2023 на второто. 2025 заостанува зад 2023 за само 0,01°C, што ја прави практично дел од истата рекордна ...

Климатските промени влегуваат во опасна фаза. Научниците предупредуваат дека до крајот на векот луѓето би можеле да доживуваат четири пати повеќе климатски екстреми отколку денес – со последици што директно го загрозуваат опстанокот на милијарди луѓе. Најновите податоци од Коперникус и Беркли Ерт покажуваат дека Земјата се затоплува побрзо од сите претходни проекции. Старите модели веќе не ја отсликуваат реалноста. „Последните три години ...

Климатските промени се одвиваат многу побрзо од очекуваното и сериозно ја загрозуваат глобалната економска и финансиска стабилност, предупредуваат научниците. Нов заеднички извештај на Институтот и Факултетот за актуари (IFoA) и Универзитетот во Ексетер открива дека финансиските институции и креаторите на политики не ги земаат доволно сериозно климатските ризици. Во извештајот со наслов „Изгубен парасол“ се посочува дека светот се соочува со ...

По децении обиди и ограничувања, научниците конечно успеаја да „погледнат“ под километри дебел мраз и да го откријат вистинскиот изглед на Антарктикот – најмистериозниот континент на планетата. Новата мапа, објавена во научното списание Science, прикажува што се наоѓа под антарктичката ледена покривка со невидено ниво на детали. Според научниците, ова откритие може значително да го промени нашето разбирање за континентот и неговата улога во ...

Еден ден ќерка ми пријде и тивко, додека правев вечера ми рече: „Може ли да одам во друго училиште?“ Без солзи. Без жалба. Само тивка молба. Се обидов да дознаам што не е во ред, но повеќе молчеше отколку што зборуваше. Следниот ден отидов „по работа“. Вистината е дека отидов да набљудувам. И ја видов: сама, до оградата, со термосот в рака. Група девојки ја турнаа. Момче ѝ истури сок на блузата. Друга ја сликаше тајно и им покажуваше на ...

Дете кое не ја мие својота чинија со текот на времето почнува да живее како целиот свет да му должи нешто. И не – тука не станува збор за чинијата. Тука станува збор за ставот. За таа пријатна мисла што вели: „Некој друг ќе го направи тоа за мене.“ Детето кое остава сè насекаде, чекајќи мама да донесе, да исчисти, да измие… не се учи на самостојност – се учи да зависи од другите. Затоа што оној кој никогаш не помага во куќата, подоцна како ...

Основачот на Toyota, Sakichi Toyoda, имал едноставна, но длабоко мудра навика: кога ќе се соочел со проблем, си го поставувал истото прашање – „зошто“ – пет пати по ред. Овој пристап никогаш не го изневерил. Суштината е едноставна. Замислете ваква ситуација: Сакате кожено палто. Се прашувате: зошто го сакам? Одговорот е: за да оставам впечаток. Потоа доаѓа второто „зошто“: зошто ми е важно да оставам впечаток? Затоа што сакам да бидам ...

Држам мал дел од себе во моите раце. Сличен е на мене, но многу поубав. Да можам, токму сега, би те спасила од сè што ми кршеше срце. Чувства на отфрлање, осудувачки погледи, зборови што го кинат срцето, злото и суровоста на светот, секој момент исполнет со осаменост, неправда и сè што неописливо боли. Сепак, знам дека твоето лично патување те чека, а топлината на моите рамена е само една станица во твојот живот. Затоа прегрнувам мал дел од ...

Островот со огромни природни богатства стана фокус на стратешки интереси, додека американските научници се изјаснуваат за климатската одговорност и суверенитетот на локалната заедница. Природни богатства под мразот Гренланд, често сметан за замрзната арктичка дивина, крие едни од најбогатите природни ресурси на планетата. Под ледната капа лежат литиум, ретки земјени елементи, метали, скапоцени минерали и значајни резерви на нафта. Овие ...

Нов гел на база на вода HPMC успешно ја обновува формата на окото и спречува слепило, според пилотска студија во Лондон. Ретка, но сериозна состојба наречена хипотонија на очното јаболко до сега оставала многу малку шанси за враќање на видот. Оваа состојба се карактеризира со опасно низок притисок во окото, што може да доведе до негов колапс. Причините можат да бидат различни – од слабост во производството на течност во окото до несакани ...

Кинескиот фузиски реактор EAST постигна густина на плазма некогаш сметана за невозможна, отворајќи нови перспективи за речиси неисцрпен извор на чиста енергија. Кинеските научници постигнаа значаен пробив во нуклеарната фузија — технологија која се смета за иднина на чистата енергија. Експериментот со „вештачко Сонце“ во реакторот EAST успеа да надмине густина на плазма некогаш сметана за невозможна, што го означува најголемиот напредок во ...

Нова студија сугерира дека аспартамот, дури и во мали дози, може да влијае врз срцето и мозокот. Што покажуваат истражувањата? Аспартамот, еден од најчесто користените вештачки засладувачи во гуми за џвакање, безалкохолни пијалоци и диетални производи, повторно се најде во фокусот на научната јавност. Нова студија сугерира дека дури и мали количини, доколку се внесуваат подолг временски период, може да имаат негативно влијание врз здравјето ...

Многумина веруваат дека бракот е рутина исполнета со компромиси „во добро и во лошо“, но реалноста е многу послоена од тоа. Животот со саканата личност ретко личи на романтична слика. Не се будите секое утро за заеднички појадок во кревет, домот не е секогаш среден, а оброците не се секогаш топли и свежи. Да се живее со некого што го сакаш значи и мали кавги — кој ќе го изнесе ѓубрето, кој ќе ги измие садовите, кој троши повеќе. Значи ...

Без ракавици. Баба Уранија често знаеше да каже: „Врати се во сопственото тело.“ Студената вода, валканштината, отпорот, заморот во дланките — сето тоа ве враќа чекор по чекор. Не станува збор за чист дом, туку за вкоренување. Додека сте затворени во мислите, стравот владее. Со крпа и кофа во раце, се враќате овде и сега. Пред важна одлука — преспијте ја трипати. Не еднаш, туку три ноќи. Првата е полна со емоции, втората ја диктира стравот, ...

Не допирајте никого над педесет години. Сериозно. Тие не се само луѓе — тие се вид преживеани. Цврсти како леб од минатата недела, брзи како бабината влечка во лет. Дури и како деца, знаеле да го препознаат расположението на мајката по звукот на тенџерето. На пет години носеле клуч околу вратот и топлеле ручек без да се изгорат. На седум готвееле супа без рецепт, а на девет ја поправале чешмата и бегаале од кучето на соседот. Знаеле како да ...

По празниците повторно започнува училиштето, а ова е пораката што вреди често да им ја повторуваме на децата. Одвојте пет минути и разговарајте со вашето/те дете или деца. Објаснете им дека различностите не се причина за потсмев – без разлика дали некој е повисок или понизок, послаб или подебел, со поинаква боја на кожа, носи очила, има здравствен предизвик, живее со еден или двајца родители или е нов ученик во одделението. Потсетете ги ...

Светските океани никогаш не биле потопли – новите научни податоци покажуваат драматично зголемување на акумулираната топлина, што го забрзува глобалното затоплување и носи долгорочни последици за климата и животот на планетата. Светските океани деветта година по ред бележат рекордни нивоа на топлина, покажува анализата на меѓународна група научници, објавена од германската новинска агенција dpa. Во 2025 година, топлината на океаните на ...

Лажните лица генерирани со ВИ масовно ги измамуваат луѓето и претставуваат сериозна закана за безбедноста, но научниците предупредуваат дека дури и пет минути обука можат значително да ја подобрат детекцијата. Сè пореалистичните лица создадени со помош на вештачка интелигенција сериозно го доведуваат во прашање нашето визуелно расудување и способноста да разликуваме вистинско од лажно. Ново истражување покажува дека дури и кратка, петминутна ...

Иако бројките покажуваат значителен пораст, искуствата од целиот свет укажуваат дека овој тренд може да се запре и промени. Децата кои поминуваат неколку часа дневно пред мобилни телефони, таблети и компјутери имаат значително поголем ризик од развој на миопија, која денес достигнува епидемиски размери. Експертите истакнуваат дека поминувањето време на отворено може да ја намали веројатноста за миопија кај младите. Се предупредува дека се ...

Иако често веруваме дека внимаваме што внесуваме, секојдневно во организмот ни завршуваат милиони микропластични честички преку храната и пијалоците. Постојат неколку изненадувачки извори на микропластика што редовно ги консумираме, а ретко ги поврзуваме со овој проблем. Микропластиката одамна не е само далечен еколошки предизвик поврзан со океаните и животинскиот свет. Според британската научничка Кетрин Ролф, предавач по инженерство на ...

Ретка природна супстанција со антиканцерогени својства конечно е создадена во лабораториски услови, што отвора нови можности за развој на терапии, особено за деца со агресивни тумори на мозокот. Соединението, кое за првпат било издвоено пред повеќе од половина век, досега било достапно само во минимални количини. Вертицилин А – молекула добиена од габи со потенцијал да се бори против ракот – сега е успешно синтетизирана, овозможувајќи детално ...

Истражувањата покажуваат дека, без разлика колкава тежина ќе се изгуби, килограмите се враќаат побрзо по прекинување на лековите за слабеење отколку по програми што се темелат на промени во однесувањето и животниот стил. Голема анализа на претходни студии открива дека кога пациентите престануваат да ги користат овие лекови, нивните позитивни ефекти – и врз телесната тежина и врз други здравствени показатели – постепено исчезнуваат во период ...

Вистинската тајна за зачувување на силата не лежи во тешките тегови и исцрпувачките тренинзи – експертите откриваат што навистина е важно. Со напредувањето на годините, станувањето, искачувањето и секојдневното движење постепено стануваат потешки. Сепак, дури и едноставни вежби со отпор можат значително да помогнат во заштитата на мускулите и зачувувањето на самостојноста. Станувањето од стол често не го забележуваме како напор, но со ...

Православниот Божиќ е еден од најсветлите и најзначајните празници во православната традиција. Тој се празнува на 7 јануари и го одбележува раѓањето на Исус Христос – Синот Божји, кој дојде на светот за да донесе љубов, мир и спасение на човештвото. Овој празник не е само религиозен настан, туку и длабоко вкоренета духовна и семејна вредност. Подготовките за Божиќ започнуваат со Божиќниот пост, кој трае четириесет дена. За време на постот, ...

Бадник, денот пред големиот христијански празник Божик, е исполнет со длабока духовна симболика и тивка подготовка за раѓањето на Исус Христос. На овој ден, православната црква, покрај Бадник, го одбележува и споменот на Св. Великомаченица Евгенија, што му дава уште поголема тежина и значење. Св. Евгенија живеела во раните векови на христијанството, во време кога исповедањето на верата било опасно и често казнувано. Родена во угледно римско ...

Иако договорите за нуклеарно оружје звучат далечно и апстрактно, нивното истекување има реални последици за сите нас. Во февруари истекува „Нов СТАРТ“ – последниот договор што ја ограничува големината на нуклеарните арсенали на САД и Русија. Тоа значи дека за првпат по повеќе од три децении, двете најголеми нуклеарни сили ќе останат без меѓусебни правила и проверки. Зошто ова е важно? Договорот не служи само за „броење боеви глави“. Тој ...

Нашите сетила не работат одвоено – тие се испреплетуваат, создавајќи сложен и богат мултисензорен свет што ја обликува нашата перцепција. Конвенционалната идеја за пет сетила станува недоволна, објаснува британски експерт. Ретко размислуваме за сите информации што ги добиваме од телото надвор од класичните пет сетила. Грубоста на кујнската плоча, топлината на утринското сонце или мекоста на лебот се регистрираат без свесен напор. Бери Смит, ...

Доколку планирате да имате деца, грижата за здравјето не започнува во моментот на зачнувањето. Напротив, подготовката започнува многу порано и опфаќа повеќе од репродуктивното здравје. Научниците предупредуваат дека изложеноста на штетни супстанции, како микропластиката, може да има далекусежни последици – не само за идните родители, туку и за нивните деца. Истражувачи од Универзитетот во Калифорнија, Риверсајд, спровеле студија која покажала ...