Скопје
8ᴼ /
8ᴼ
Меѓународна анализа објавена во медицинското списание „The Lancet“ предупредува дека климатските промени, загадувањето, отпорноста на лекови, нуклеарниот конфликт и злонамерната употреба на вештачката интелигенција би можеле сериозно да го загрозат човештвото до крајот на векот. Истражувачите посочуваат дека навремените мерки би можеле да спречат огромни загуби на здрави години живот. Човештвото во 21 век се соочува со низа закани што можат ...
За многу пушачи, цигарата по добар оброк е речиси задолжителен ритуал. Некои веруваат дека им помага храната полесно да „слегне“. Но чувството на задоволство не значи и подобро варење. Пушењето може да придонесе за појава на киселини и рефлукс — враќање на желудочната содржина во хранопроводот. Тоа може да предизвика печење и непријатност, наместо очекуваното олеснување. Причината е што пушењето може да ја ослаби функцијата на мускулот што го ...
Печените костени се омилен есенски деликатес, но нивните диви двојници можат да предизвикаат труење. Еве на што да обрнете внимание и зошто изгледот понекогаш може да измами. Есента е сезона на костените, но не секој сјаен кафеав плод е наменет за јадење. Јадливиот и дивиот костен припаѓаат на различни растителни родови, а нивната замена може да предизвика здравствени проблеми. Дивиот костен, кој често се среќава во парковите и по градските ...
Истражување на Универзитетот „Џонс Хопкинс“ нуди ново објаснување зошто бенигното зголемување на простатата се развива претежно во делот околу мочниот канал. Наодите засега не потврдуваат директна причинска врска. Научници идентификувале посебен подтип клетки во простатата што би можел да придонесува за нејзиното зголемување со возраста. Станува збор за бенигна хиперплазија на простатата (БХП), чест проблем кај мажите постари од 50 години, ...
Мала пилот-студија на истражувачи од Харвард укажува дека секојдневното консумирање боровинки би можело да придонесе за намалување на депресивните симптоми кај постарите лица. Освен промените во расположението, научниците забележале и промени во цревниот микробиом, што отвора нови прашања за поврзаноста меѓу исхраната, цревата и менталното здравје. Боровинките одамна се познати како овошје богато со антиоксиданси, но ново истражување сугерира ...
Истражување на речиси 27.000 мажи утврдило разлики во повеќе показатели на репродуктивното здравје, но не докажува дека тесната долна облека е нивна директна причина. Кинеско истражување објавено во списанието „Asian Journal of Andrology“ открило поврзаност меѓу носењето тесна долна облека и послабите показатели за квалитетот на спермата. Анализата опфатила 26.836 мажи кои побарале проценка на плодноста — 21.221 носеле полабава долна облека, ...
Истражување на повеќе од 5.000 лица постари од 80 години открива поврзаност меѓу консумирањето месо и долговечноста кај жените со недоволна телесна тежина. Научниците, сепак, предупредуваат дека резултатите не докажуваат дека месото го продолжува животот. Дали начинот на исхрана може да влијае врз шансите човек да доживее 100 години? Ново истражување од Кина отвора интересни прашања за улогата на месото, телесната тежина и внесувањето ...
Разликата меѓу поврзаност и причинско-последична врска е многу важна, особено кога се читаат научни истражувања за здравјето, исхраната и долговечноста. 1. Што значи поврзаност? Поврзаност значи дека две појави се забележуваат заедно, но не мора да значи дека едната ја предизвикува другата. На пример, кинеската студија утврдила дека жените со недоволна телесна тежина кои јаделе месо имале поголема веројатност да доживеат 100 години отколку ...
Длабоко ги доживуваат односите, тешко ја поднесуваат неправдата и долго ги паметат разочарувањата. Но, чувствителноста може да биде и извор на емпатија, искреност и грижа за другите. Во размислувањето на авторката Шенон Л. Алдер, чувствителните луѓе се опишани како „ангели со скршени крилја“ – метафора за оние што, и покрај сопствените повреди, ја задржуваат способноста да сакаат и да сочувствуваат. Кога чувствуваат доверба и прифаќање, тие ...
Од Клеопатра и Марко Антониј до Валис Симпсон и Едвард VIII — љубовните врски на владетелите честопати ги надминувале границите на приватниот живот и станувале прашање на државата. Бракови што предизвикувале судири со црквата, партнерства што влијаеле врз политичките сојузи и љубов што довела до откажување од престолот. Историјата познава бројни примери во кои личните избори на владетелите имале последици за милиони луѓе. Иако големите ...
Стара математичка проекција повторно привлекува внимание на социјалните мрежи. Но датумот што го издвоиле научниците не е предвидување на апокалипса, туку резултат од модел за растот на светското население. Дали петок, 13 ноември 2026 година, ќе го означи крајот на светот? Тврдења со ваква содржина се шират на социјалните мрежи, повикувајќи се на научна студија објавена пред повеќе од шест децении. Сепак, истражувањето не предвидува ...
Алегориската приказна за Вистината и Лагата отвора прашање што останува актуелно: зошто луѓето понекогаш полесно прифаќаат убава измама отколку непријатна вистина? Еден ден се сретнале Вистината и Лагата. „Денес е прекрасен ден!“, рекла Лагата. Вистината погледнала кон небото и се уверила дека навистина е така. Продолжиле да одат заедно, разговарајќи, сè додека не стигнале до еден бунар. „Водата е многу пријатна. Дојди да се капеме заедно“, ...
Сексуалното задоволство е индивидуално искуство. Познавањето на сопственото тело и отворената комуникација со партнерот се поважни од која било листа на оргазми што наводно мора да се доживеат. Оргазмот може да се доживее на различни начини, но не постои правило според кое секоја жена треба да ги искуси сите. Исто така, интимноста може да биде пријатна и исполнувачка и кога не завршува со оргазам. Називите што често се користат најчесто го ...
Од перење туѓи алишта до сопствена компанија — животот на Сара Бридлав, позната како Мадам Си Џеј Вокер, е приказна за сиромаштијата, упорноста и финансиската независност. Родена во 1867 година во Луизијана, Сара била првото дете во семејството родено на слобода. Нејзините родители и постарите браќа и сестри го искусиле ропството. На седум години останала сираче, а детството ѝ поминало во работа, со многу малку можности за образование. Се ...
„Како ќе живеам сам/а?“, „Што ќе се случи со децата?“, „Дали ќе можам да почнам одново?“ — размислувањето за развод носи многу прашања, стравови и неизвесност. Разделбата е тешка одлука. Но и останувањето во однос исполнет со постојани конфликти, понижување или отсуство на почит има своја цена. Не секоја брачна криза значи крај. Кога постојат сигурност, заемна волја и подготвеност за промена, односот може да се подобрува преку разговор и ...
Научниците идентификувале повеќе од 2.300 регулаторни ДНК-елементи што би можеле да бидат поврзани со препознатливиот изглед на изумрената птица. Нивната улога допрва треба експериментално да се потврди. Вештачката интелигенција би можела да помогне во обидите за реконструкција на карактеристичните особини на додото. Истражувачи од американската биотехнолошка компанија „Colossal Biosciences“ идентификувале повеќе од 2.300 регулаторни ...
Културниот центар Сивац и Културниот центар Кула го отворија конкурсот за учество на 42. Фестивал на акустична музика – ФАМУС (FAMUS). Фестивалот ќе се одржи во сабота, на 28 ноември 2026 година, во Домот на културата во Сивац, а пријавувањето трае до 10 ноември. Повикот е наменет за кантавтори и изведувачи што создаваат и изведуваат акустична музика. Фестивалот им дава можност и на неафирмирани музичари и на автори со веќе изградена кариера ...
Генетско истражување ги поврзува домородните Хавајци со жителите на Рапа Нуи и Мангарева, расветлувајќи дел од историјата на населувањето на Тихиот Океан. Од каде пристигнале луѓето што први ги населиле Хавајските Острови? Ново истражување, објавено во списанието Science, нуди дополнителни генетски докази за патиштата по кои древните полинезиски морепловци стигнале до овој оддалечен архипелаг, пренесува ScienceAlert. Научниците откриле силна ...
Петнаесет македонски винарии и бројни музички изведувачи ќе бидат дел од фестивалот што ќе се одржи на 16, 17 и 18 октомври, под мотото „Вкуси ја Македонија во чаша“. Етнокомплексот „Македонско село“, на падините на Водно во Скопје, од 16 до 18 октомври ќе биде домаќин на „Вино Фест 2026“. Фестивалот ќе ги обедини домашното винарство, традиционалната гастрономија и македонската музичка сцена. Посетителите ќе имаат можност да дегустираат вина ...
Американскиот професор по психологија Џејмс Бедфорд бил првиот човек чие тело било крионски зачувано со надеж дека еден ден медицината ќе може да го врати во живот. Речиси шест децении подоцна, неговото тело сè уште се чува во течен азот, но науката сè уште нема докажано дека ваквото враќање е можно. Кога Џејмс Бедфорд починал на 12 јануари 1967 година, на 73-годишна возраст, зад себе оставил необична последна желба. Соочен со неизлечив рак, ...
Ископувањата во Ерусалим откриваат карактеристики на просторот што се совпаѓаат со евангелските описи, но не докажуваат дека Исус бил погребан токму на тоа место. Италијански археолози откриле остатоци од древен каменолом, обработливо земјиште и гробници издлабени во карпа под Црквата на Светиот Гроб во Ерусалим. Наодите даваат нов увид во изгледот на просторот пред изградбата на христијанското светилиште, пренесува „Еуроњуз“. Црквата се ...
Повеќе од пет децении по заложничката криза во Стокхолм, терминот останува широко познат. Но, тој не е призната психијатриска дијагноза, а експертите предупредуваат дека може да ги поедностави сложените реакции на луѓето изложени на опасност. Зошто некој би покажувал доверба или наклонетост кон човекот што го држи во заложништво? Прашањето го следи поимот „Стокхолмски синдром“ уште од неговото настанување. Терминот најчесто се користи за ...
Тагата нема однапред утврден распоред. Прифаќањето на чувствата, зачувувањето на спомените и поддршката од другите можат да помогнат во приспособувањето на животот без саканата личност. Загубата на близок човек може да донесе тага, неверување, лутина, вина или исцрпеност. Чувствата понекогаш се менуваат ненадејно и повторно се засилуваат. Не постои единствен правилен начин да се тагува, ниту сите луѓе минуваат низ исти искуства по ист ...
Топла морска вода навлегува километри под антарктичкиот мраз. Нов модел покажува поголем придонес кон порастот на морското ниво до 2100 година. Антарктичкиот глечер Твејтс повторно е во фокусот на научниците. Ново истражување покажува дека неговото влијание врз идното зголемување на морското ниво би можело да биде поголемо од претходно проценетото. Студијата е објавена на 12 октомври 2026 година во списанието Nature Communications. Во ...
Учесниците кои се туширале со ладна вода пријавиле помалку денови со здравствени тегоби. Навиката може да придонесе и за помала потрошувачка на енергија. Ладниот туш можеби не е најпријатниот почеток на денот, но истражување од Универзитетот во Базел укажува на можни придобивки. Анализата покажала 26 проценти помалку денови со самопријавени здравствени тегоби и 31 процент помалку отсуства од работа поради болест во споредба со контролната ...
Пристапот на „Антропик“ кон можната благосостојба на AI-моделите ги подели експертите. Едни повикуваат на претпазливост, додека други предупредуваат на ризици од припишување чувства и права на софтверот. Може ли вештачката интелигенција да чувствува или само убедливо го имитира човечкото изразување? Ова прашање предизвикува сè поголема дебата, особено откако компанијата „Антропик“, која го развива четботот Клод, почна да ја разгледува можната ...
За политика никогаш не ме бидувало многу. Мојот јазик отсекогаш била музиката. Повеќе од пет децении пишувам песни за љубовта, за луѓето, за времето во кое живееме, за она што нè радува и она што нè боли. И колку повеќе години минуваат, толку повеќе сфаќам дека татковината не е само место на картата. Татковината е она што го носиме во себе. Во јазикот на кој ја кажуваме првата љубов. Во песната што нè враќа дома. Во звукот на гајдата и ...
Австралиски научници открија микроскопски структури што наликуваат на фосилизирани црвени крвни клетки, како и хемиски траги поврзани со крв, во коска од диносаурус стар околу 115 милиони години. Откритието, поткрепено со детални лабораториски анализи, отвора нови можности за истражување на биологијата на праисториските животни. Тим научници од Универзитетот Куртин во Австралија идентификувал структури што би можеле да претставуваат најстар ...
Ново научно истражување открива индиции за можна преостаната магматска активност на Црвената планета, отворајќи нови прашања за нејзината внатрешност и можноста за постоење микробиолошки живот. Марс можеби сè уште крие активни геолошки процеси длабоко под својата површина. Научниците откриле индиции дека под кората на Црвената планета може да постои неактивна магматска комора, која би можела да биде поврзана со вулканска активност и денес. ...
Дали понекогаш се фаќате себеси како викате во обид да воспоставите ред во домот? Детето не ве послушало, премногу е гласно, се препира или целосно ги игнорира вашите барања — а вашиот тон станува сè повисок. Викањето можеби моментално го привлекува вниманието на детето, но ретко го решава проблемот. Почесто создава напнатост, страв и дополнителен отпор. Зошто родителите го повишуваат тонот? Пред да реагирате, обидете се да препознаете што го ...